نقش زنان، در «خانواده و اجتماع»؛ «وظیفه شناسی در حوزۀ مسائل زنان»

نقش زنان، در «خانواده و اجتماع»
«وظیفه شناسی در حوزۀ مسائل زنان»

دکتر شیما سادات هاشمی

شخصیت و منزلت زن، با شخصیت بزرگ بانوی اسلام، حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها، گِره خورده است که به عنوان الگویی راستین، نقش آفرین بوده است.
در جایگاه تربیت و رشد انسانی جامعه، بانوان نقش تعیین کننده ای دارند.
برای شناخت جایگاه و منزلت زن، باید از سرچشمه وحی و کتاب الهی استفاده نمود.
در جامعه اسلامی ما، همواره باید به اخلاق و فرهنگ و سبک زندگی اسلامی توجه شایانی بشود.
یکی از مباحث ضروری جامعه، زن و خانواده است! مثلا حجاب! نباید مورد غفلت واقع شود، وگرنه می تواند زنگ هشدار باشد!
متناسب با نیاز جامعه، و ایامی که در آن قرار داریم، مناسب می بینم درباره «وظیفه شناسی» صحبت کنم! درباره حوزه مسائل زنان!
یکی از زیباترین تعابیری که خداوند در قرآن کریم به کار برده است، در آیه ای، در مورد زنان است: «هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَ أَنْتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ»؛ آنها براى شما (همچون) لباسند و شما براى آنها (همچون) لباس.
زنان، هم چون لباس برای مردان هستند! چقدر تعبیر زیباست!!
زن، هم چون جامه ای فراگیر، مرد را در خود می پوشاند و چنان که گویی بدون زن، برهنه است! و مرد نیز، زن را در کِسوَت شخصیت و عشق و حمایت خویش می پوشاند؛ چنان که گویی بدون او عریان و بی حفاظ است!
یکی از مفسران گرانقدر در این باره می گوید: همسر نیز باید هم كفو انسان و متناسب با فكر و شخصیّت انسان باشد. لباس مایه ى زینت و آرامش است، همسر و فرزند نیز مایه ى زینت و آرامش خانواده اند. لباس عیوب انسان را مى پوشاند، هریك از زن و مرد نیز باید عیوب و نارسایى هاى یكدیگر را بپوشانند. لباس انسان را از خطر سرما و گرما حفظ مى كند، وجود همسر نیز كانون خانواده را از آسیب ها حفظ و آن را گرم و زندگى را از سردى مى رهاند. لباس حریم انسان است و دورى از لباس، مایه ى رسوایى، دورى از ازدواج و همسر نیز سبب انحراف و رسوایى انسان مى گردد. در هواى سرد لباس ضخیم و در هواى گرم لباس نازك استفاده مى شود، هر یك از دو همسر نیز باید اخلاق و رفتار خود را متناسب با نیاز روحى طرف مقابل تنظیم كند؛ اگر مرد عصبانى است، زن با لطافت با او برخورد كند و اگر زن خسته است، مرد با او مدارا كند. انسان باید لباس خود را از آلودگى حفظ كند، هر یك از دو همسر نیز باید دیگرى را از آلوده شدن به گناه حفظ نماید.
آیه شریف دیگری هست که خداوند می فرماید: «وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِۚ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ۗ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ»؛ و زنان را بر شوهران حق مشروعی است چنانچه شوهران را بر زنان، لیکن مردان را بر زنان افزونی است، و خدا (بر هر چیز) توانا و داناست.
این برابری حقوق و تکالیف زنان، بسیار قابل تامل است!
تکالیف زنان را، از جنس نیکی و نیکویی می داند، و امتیازات حقوقی بسیار ممتاز!
از آن جهت که درست در مقابل تکلیف و وظیفه ای که بر دوش زن نهاده شده، امتیازات و حقوق معیّنی نیز ترسیم و تعیین گشته؛ به این معنا که اگر آن حقوق ادا نشود، تکالیف او نیز از دوشش برداشته می شود!
از سوی دیگر، درجه ای که برای مردان قائل شده، یک امتیاز برتر نیست! بلکه وظیفه ای است که بر دوش مرد نهاده شده، تا نگاه به زن، عزت مندانه و در نهایت حمایت و مراقبت باشد.
هرچند دیدگاه غرب، در انسان شناسی این است که تمام حقیقت انسان را بدن و تن آدمی تشکیل می دهد و چون می بیند بدن انسان به دو شکل است، یا به صورت زن است و یا به صورت مرد، برای همین گمان می کنند که زن و مرد باهم تفاوت دارند، آن گونه که بدن هایشان متفاوت است! و برای انسان مقامی برتر از آن چه که در عالم طبیعت است، قائل نیستند! این طرز نگاه غرب، مساله تازه ای نیست! خداوند در قرآن کریم این چنین یادآور شده که : کافران گفتند که زندگی ما همین نشئه دنیا و مرگ و حیات طبیعت نیست و جز دهر کسی ما را نمی میراند.«وَقَالُوا مَا هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا يُهْلِكُنَا إِلَّا الدَّهْرُ».
هرچند در زمانه ای هستیم که اکثر کشورهای جهان، بر مبنای سکولاریسم اداره میشوند؛ اما ایران اسلامی، بر اصل مساله حجاب، بر مبنای حکم الهی، به صورت قانون تاکید دارد. این به معنای آن است که نسبت به سایر کشورها، در اصل موضوع، در جایگاه خوبی قرار داریم! اما این پرسش هست که آیا توانستیم خاستگاه حجاب را تقویت کنیم؟؛ جذابیّت و حکمت حجاب را برای جوانها – جه دختر و چه پسر - چقدر تبیین کردیم؟
در پاسخ می گویم که همه باید تلاش کنیم تا مساله «زن؛ خانواده و اجتماع» در جایگاه و هویت اصلی و اسلامی خود باقی بماند؛ آن گونه که خانواده و حجاب و عفاف را با نام مقدس حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها می شناسیم!
در این میان، خانواده های متدیّن هم، می توانند در این مساله طلایه دار و نقش آفرین باشند؛ هنوز هم الگوی خوب جامعه اسلامی باشند؛ دیگران هم همین طور! حتی با مساله امر به معروف و نهی از منکر؛ در حجاب و عفاف و در همه زمینه ها، می توانیم نسبت به مسائل جامعه و اطرافمان، توجه داشته باشیم.
همه ما اگر بکوشیم که آموزه های ناب قرآنی در جامعه اجرا شود، نه تنها در قضیه حجاب و عفاف، بلکه در سایر عرصه ها نیز موفق و سربلند خواهیم بود!
ما کربلا رفتیم و کربلایی شدیم! باید کربلایی بمانیم. اربعین، میقاتی بود که حج حسینی انجام دهیم!
بی شک، زیارت اربعین و کربلا، یک میعادگاه بود؛ یک قرار عاشقانه، از تاریکی غیبت به صبح ظهور!
میقات به میقات؛ با گام های استوار، و کارهای شایسته، زمینه ساز ظهور حضرت ولی عصر، ارواحنا فداه باشیم!
سلامتی تان را آرزومندم